Czary mary, usuwamy Wam komary

Kompendium wiedzy o komarach, zabiegu odkomarzania oraz zabezpieczeniach przeciw komarom.

Kto z nas nie doświadczył przymusowego budzenia w letnią noc lub zepsutego grilla z gronem gości powiększonym o komary? Jak im przeciwdziałać? Jak je zwalczać? Czym one właściwie są? W tym artykule postaramy odpowiedzieć na wszystkie nurtujące Cię pytania.

Skąd się biorą komary?

Samice komara do rozrodu potrzebują krwi. Po zapłodnieniu przez samca i ukłuciu żywiciela samice składają w wodzie (niekoniecznie czystej) do 100 jaj, z których wykluwają się larwy. Przechodząc po drodze formę poczwarki, przybierają postać dorosłego osobnika już w 10 do 15 dni od momentu złożenia jaj.

Samce żyją średnio kilka dni, natomiast samice nawet do dwóch miesięcy. Przez całe życie wydają potomstwo od 4 do 7 razy. W sprzyjających warunkach komary rozmnażają się cały rok, np. w zalanych wodą piwnicach, tunelach kolejowych czy odstojnikach na ścieki. Zapłodnione samice zimują w chłodnych, wilgotnych miejscach.

Gdzie komary najczęściej składają jaja? Wszędzie tam, gdzie jest woda. Poza naturalnymi zbiornikami wodnymi komary składają jaja w takich miejscach jak:

• rynny i rynsztoki,
• odstojniki ścieków,
• kanały,
• rowy melioracyjne,
• beczki z wodą,
• oczka wodne.

Innymi słowy: wszelkie zbiorniki małe i duże, w których przez dłuższy czas stoi woda.

Zagrożenia

Według danych WHO w skutek chorób przenoszonych przez komary rocznie umiera ok. 750 tysięcy osób, głównie przez malarię, wirus zachodniego Nilu, dengę czy żółtą febrę. Klimat Polski nie sprzyja ich występowaniu, jednak już podróż na południe Europy wiąże się z ryzykiem przenoszenia przez komary wirusów neutropowych oraz leiszmaniozy.

Głównym negatywnym skutkiem obecności komarów w Polsce (oprócz popsutych nerwów oraz ryzyka uderzenia klapkiem) są swędzące bąble pojawiające się w śladach po wkłuciu. Nie są one groźne same w sobie, jednak drapanie miejsca ukłucia może doprowadzić do przerwania tkanki skórnej i powstawania ran.

Profilaktyka

Najważniejsze jest przeciwdziałanie namnażaniu oraz odstraszanie komarów. Aby nasze działania były skuteczne, musimy pamiętać o kilku podstawowych zasadach.

1. Wszelka stojąca woda to potencjalne miejsce rozmnażania komarów. Ograniczymy liczebność komarów poprzez:

   • udrażnianie rynien, odpływów i spływów w przydrożnych rowach oraz odwodnieniach,
   • zasypywanie dużych kałuż po ulewnych deszczach oraz osuszanie błota,
   • wylewanie zalegającej wody ze starych opon, beczek, wiader, puszek i innych naczyń, a nawet z dziupli.

2. Gęsta roślinność to miejsce schronienia komarów w ciągu dnia. Należy ją przerzedzić lub zlikwidować poprzez regularne koszenie trawnika oraz wycinanie zarośli.

3. Jeśli na działce znajduje się oczko wodne, należy zastosować odpowiedni filtr do wody oraz larwicyd (preparat bezpieczny dla organizmów wodnych, uniemożliwiający rozwój larw owadów), a także wpuścić do oczka ryby komarożerne, np. Gambusia, Tilapia lub Aplocheilus.

4. Baseny ogrodowe należy zakrywać na noc oraz stosować w nich filtry.

5. Zapach roślin takich jak wrotycz, pomidor czy citronella odstrasza komary. Warto zadbać o obecność takich gatunków w ogrodzie.

6. Warto solidaryzować się w działaniach z sąsiadami, by uniknąć przemieszczania się komarów z okolicznych działek.

Działania interwencyjne – odkomarzanie

Czasami sytuacja wymaga nagłego, bardziej zdecydowanego działania – odkomarzania, czyli likwidacji komarów poprzez zamgławianie lub oprysk. Przeprowadzane jest ono najczęściej przez firmy specjalizujące się w branży dezynsekcji.

Metoda ta polega na rozpyleniu mgły pary lub wodnej mgiełki z preparatem biobójczym na powierzchni całej działki oraz pasa bezpośrednio przylegającego do posesji. Działanie jest natychmiastowe i nie tylko zabija komary, meszki, muchy oraz kleszcze, ale także działa na nie odstraszająco.

Środek biobójczy osiada na roślinności, zabudowie oraz innych elementach znajdujących się na działce, a powolne uwalnianie substancji czynnej z mikrokapsułek zapewnia długotrwały efekt. Metoda ta jest szybka i skuteczna (sam zabieg trwa ok. 20 minut na działce o powierzchni 1500 m²), a przy tym bezpieczna dla ludzi oraz zwierząt. Wymagane jest jedynie opuszczenie opryskiwanego terenu na czas zabiegu.

W trosce o bezpieczeństwo pszczół i innych zapylaczy odkomarzanie wykonujemy wczesnym rankiem lub wieczorem, poza czasem ich oblotu. Dodatkowe informacje o wpływie odkomarzania na inne gatunki znajdują się na naszym blogu w artykule „Fakty i mity – zabieg odkomarzania”.

A sio, paskudy!

Repelenty to środki, które mają za zadanie odstraszyć komary bez ich likwidowania. Stosowane są na ciało oraz odzież. Na rynku dostępna jest cała paleta środków do ochrony przed komarami, jednak najskuteczniejszym nadal pozostaje znany od 1954 roku DEET.

Jest on w pełni bezpieczny i można go stosować u dzieci już od 2. miesiąca życia. Ponadto na jego działanie nie wpływa ani pot wydzielany przez człowieka, ani dwutlenek węgla. Jest to bardzo ważne, ponieważ pot „zmywa” większość repelentów, a CO₂ osłabia ich działanie.

Zabezpiecza on przeciw komarom, meszkom, pchłom oraz kleszczom. Czysty DEET zapewnia ochronę przez około 12 godzin, jednak w najbardziej popularnym stężeniu (20–34%) preparat powinno nanosić się co 3–6 godzin. Środek jest wykorzystywany w popularnych markach takich jak MUGGA, Moustdose czy OFF!.

Warta uwagi jest także permetryna, stosowana głównie przez profesjonalistów, również w zabiegu odkomarzania. Można nią impregnować ubrania, moskitiery lub namioty. Odstrasza komary oraz kleszcze, jest jednak niebezpieczna dla kotów.

Nierówna walka?

W naszym arsenale jest dość dużo skutecznych narzędzi do walki z komarami. Musimy jednak pamiętać, że nasza walka nigdy się nie skończy (i dobrze!). Mimo całej swojej uciążliwości są one ważnym ogniwem łańcuchów pokarmowych, a więc elementem całego ekosystemu.

Możemy jednak zmniejszyć populację komarów w naszej okolicy na tyle, aby swobodnie i z przyjemnością korzystać z uroków naszych ogrodów i altanek. Wystarczy tylko pamiętać o radach zawartych w tym artykule.